opening xr Theatermuseum
Connectie tussen twee tentoonstellingen: een eeuw verder.
DNA en Rooftop Immersive Studio presenteren een ervaring die start in het Stedelijk Museum in Amsterdam van 1922.
Een eerste stap naar het nieuwe Mobiele XR TheaterMuseum.
LOCATIE: de PARADE, Amsterdam 24 juli - 9 Augustus
te zien zijn de eerste zalen van de Internationale Theater tentoonstelling 1922
en beelden van de laatste decennia als opstap naar vervolg.
De Internationale Theater tentoonstelling in 1922 maakte de weg vrij voor nieuwe ideeën voor scenografie.*
Waar staan we nu?
Wat er nu mogelijk is komt mede dankzij de baanbrekende ideeën van 1922. Felix de Rooy is een inventieve kunstenaar die taboes doorbreekt en een maatschappijcriticus zoals Wijdeveld.
APOCALYPSE is interdisciplinair en toont de tijdsprong die is gemaakt: niet langer ligt de nadruk op één onderdeel, scenografie, maar zijn alle disciplines met elkaar verbonden.
1922
Centraal staat Wijdeveld en zijn visie op de vernieuwing van theater.
Een ideaal dat recht tegenover het op het 19e eeuwse dominante bourgeois theatertraditie, waar de nadruk ligt op het naturalistische/realistische, staat. De tentoonstelling werd een plek waar professionals elkaar konden ontmoeten om samen te denken over het theater van de toekomst. Ze waren veelal van mening dat het theater van de bourgeoisie te oppervlakkig was, enkel uit was op amusement en slechts het leven kopieerde.
Deze tentoonstelling kon laten zien aan het Nederlandse publiek wat er allemaal mogelijk was met scenografie, in de hoop dat het publiek dan ook ontvankelijker worden voor scenografische experimenten in het theater.
De tentoonstelling kan dan ook gezien worden als een soort college/les. Het ging niet zozeer om de kwaliteit van de objecten, maar eerder om hoe anders ze waren van wat er in die tijd in het theater gangbaar was. De objecten waren ook verre van realistisch. Het gaat om theatrale dromen.
Waarom de maskers?
De maskers symboliseren universele emoties. De keuze om deze maskers ten toon te stellen is bewust tegen het realistische theater, die individuele uitdrukkingen wilde tonen. De maskers tonen een ervaring die boven het individu uitstijgt. Net als de rest van de tentoonstelling zijn de maskers symbolisch en idealistisch van aard. Tijdsperiode WOI was net voorbij en dit was de eerste kans na de oorlog voor kunstenaars binnen het theater om samen te komen.
Internationaal
Het was de eerste grote theatertentoonstelling ter wereld, en ging daarna op tournee naar Engeland en de VS. Contextprogramma Rondom de tentoonstelling was er ook een collectie met boeken over scenografie en werden er colleges gegeven over de ontwerpen in de tentoonstelling. Wijdeveld De tentoonstelling is tot stand gekomen door veel kunstenaars, maar Wijdeveld nam de credits op zich. Hij was dan ook een prominent figuur, binnen de Amsterdamse School en had ook een groot netwerk in het buitenland, zo kende hij Appia persoonlijk. Wijdeveld was er van overtuigd dat er een nieuw tijdperk zat aan te komen, hij had socialistische idealen, fantaseerde veel over de toekomst en had een Utopia in gedachten, al wist hij nog niet precies wat dat moest zijn. Hij was erg kritisch op de tradities en het theater van toen.
Hij refereerde naar (zijn ideaalbeeld van) het theater als een tempel of kathedraal. Theater zag hij als een religie.
Conclusie: belang van de tentoonstelling De tentoonstelling maakte de weg vrij voor nieuwe ideeën voor scenografie.
“The New Theatre that Wijdeveld and the other organisers of the exhibition dreamt of never came about, but that doesn’t diminish the fact that the renewers at the exhibition prepared the ground for a theatre were visual and spatial elements were treated completely different than before. In that sense the exhibition sure showed many a possibility.”
APOCALYPSE
Het werk van Felix de Rooy wordt getoond in een wandeling door zijn oeuvre, zijn poëtische en kritische beschouwing van de globale kunstgeschiedenis. Daarin onderzoekt De Rooy de positie van de gekoloniseerde mens. Tegelijk geeft zijn werk uitdrukking aan universele onderwerpen als de menselijke conditie, geschiedenis, seksualiteit en religie. De Rooy verwijst naar symbolen, tradities en verhalen uit allerlei contexten, die hij samen verwerkt tot nieuwe beelden. Vijf decennia kunstenaarschap in één tentoonstelling.
More about Adolphe Appia, Edward Gordon Craig and Felix de Rooy
*) deze theatertentoonstelling is tot heden de grootste tentoonstelling over theatervormgeving waarbij beeld en licht belangrijke onderwerpen waren van discours tussen de ontwerpers en hun publiek.
DNA hoopt met deze 'herneming' die discussie weer op gang te brengen en met haar archief de makers van vandaag het gereedschap te bieden om hun beeldmateriaal en context te archiveren: de Kunstenaar als Bron
Text: Laura van Bussel